Milieuconvenanten gehandhaafd

VMR-ledenpraatje van 2 februari 2007

Op 27 oktober 2006 promoveerde Juliette van der Jagt aan de Universiteit Utrecht op haar onderzoek naar de problemen met betrekking tot de handhaving van milieuconvenanten. Zij schreef daarvoor het proefschrift: 'Milieuconvenanten gehandhaafd' (90-5454-764-2, Boom Juridische Uitgevers Den Haag 2006).

De Nederlandse overheid en het bedrijfsleven sluiten al lange tijd convenanten om milieubeleid uit te voeren. Hoewel deze afspraken een aantal belangrijke voordelen hebben, zijn ook problemen aan het gebruik ervan verbonden. Eén van die problemen betreft de handhaving van dit instrument. In juridische zin blijkt onzekerheid te bestaan over de mogelijkheid tot handhaven van milieuconvenanten. Die onzekerheid heeft niet alleen betrekking op het toe te passen handhavingsinstrumentarium, maar ook op aspecten die indirect van invloed zijn op de handhaving. Dit zijn aspecten die de handhaafbaarheid van milieuconvenanten beïnvloeden; voorbeelden hiervan zijn de partijen, het rechtskarakter en de verplichtingen. Aangezien het succes van een convenant mede wordt bepaald door de mogelijkheid om de verplichtingen eruit in rechte te handhaven, is het van belang problemen hierbij op te lossen. In dit boek worden milieuconvenanten vanuit handhavingsoogpunt in algemene zin in kaart gebracht. De handhaafbaarheid en handhaving worden beoordeeld tegen de achtergrond van de Nederlandse democratische rechtsstaat. Vier convenanten die zijn opgesteld ter uitvoering van het Kyoto Protocol, worden in detail geanalyseerd en beoordeeld. Het betreft de Meerjarenafspraken Energie-Efficiency 2001-2012, het Convenant Benchmarking Energie-Efficiency, het Convenant Glastuinbouw en Milieu en het Convenant kolencentrales en CO2-reductie. Juliette van der Jagt komt tot de conclusie dat de handhaafbaarheid en handhaving van milieuconvenanten – en in het bijzonder van klimaatconvenanten – in een aantal opzichten niet voldoen aan de daaraan gestelde democratisch-rechtsstatelijke eisen. Zij stelt voor om een wettelijke regeling voor milieuconvenanten op te nemen in de Wet milieubeheer.

Op vrijdagmiddag 2 februari 2007 heeft Juliette van der Jagt voor leden van de VMR een toelichting geven op haar proefschrift. Zij gaf inzicht in de opzet en de uitkomsten van haar onderzoek en ging het gesprek aan met de 16 aanwezigen.